SİTEYE ÜYE OL 
Genel Bölgeden Güncel Röportaj İçimizden Biri Sanatkarlarımız Esnaflarımız Spor Vefat İz Bırakanlar İlçemiz İlimiz
İLÇEMİZİN YEREL YÖNETİM TARİHİ-2
İLÇEMİZİN YEREL YÖNETİM TARİHİ-2
Sitemiz köşe yazarlarından Rıza Şentürk (Çığır) abimizin ilçemizle ilgili yazısı

Tarih: 29.12.2012      Okunma: 3605     Haberi Yorumla    Haberi Yazdır        Haber : Rıza ŞENTÜRK 
 


 

 

SİTEMİZ SOSYAL MEDYA ADRESLERİ

 

Yıl 1926 bir kefalet imzası, Mehmet Hacı Koyun’un sonunun başlangıcı olur.Yakın Dostu,müteahhit,İlçemiz Saray Mahallesi Kaptan Sokakta oturan, Kiremitçizade, Mustafa Kiremitçi, Çorum Devlet Hastanesi ve Doğum Evi’nin müteahhitliğini almıştır.Teminat için nakit veya mülk gereklidir.Kiremitçizâde varlıklıdır, Hacı Mehmet Koyun’da.İkisinin malbeyanlarının toplamı şartname kurallarına uygundur.Çekinmeden Hacı Koyun dostundan imzasını esirgemez.Hastane ve doğum evi inşaatı tamamlanmıştır.Sıra teslimata gelir, Çorum İl İmar Müdürlüğü Kontrol Amirliği, yapılan iki binaya da çürük raporu verir.Bu rapor Kiremitçi Mustafa Beyin ve Mehmet Hacı Koyun’un ekonomik çöküşlerini hazırlar.İkisi de ellerindeki tüm mal varlıklarını satarak,mevcut inşaatları sıfırdan başlayıp,tamamlar ve teslim ederler.Çürük raporunun verilişinde kontrol amirinin Kiremitçizade’den, umacalı beklentili sözü Kamuoyunda yaygındır, ne yazık ki, o günün koşullarında bunu kanıtlamak imkansızdır.Artık iki ailede ekonomik olarak çökmüştür.Hacı Koyunun evinin bir bölümünde yoksullara yardım için pişirilen ahşan, kapanmış,kendisi de zor koşullarda yaşam mücadelesi vermiştir.1928 yılında Belediye Başkanlığından çekilip,kendi kabına çekilen, Milli Mücadelenin bu korkusuz direnişcisi 1908 yılına 66 yaşında hayata veda etmiştir.

Yıl 1929.Belediye Başkanlığına,Amasya Milletvekilinin oğlu, İ.Hakkı Özdarende getirilir.İki dönem Belediye Başkanlığı yaptığı sürede,birimlerin kendi haline çalışmasından başka,hiçbir hizmet vermeyen İ.Hakkı Özdarende,çok zaman makamına bile uğramaz,gündüz ailece uyurlar,gece uyumazlar, çok zamanda belediye yetkililerinin kapısına kadar gelip mevcut evrakları imzaladığını bizim kuşak bile duyum sahibidir.Yalnız İ.Hakkı Özdarendeli’nin ikinci dönem Belediye Başkanlığı,hiçte şanslı gitmez.1938 yılında İlçe çok büyük bir sel felaketine uğrar.İmirler çayı ve şimdiki ıslah olunan kuru dere çayı yağan yağmurlarla 500 yılın en azgın seline teslim olur.Dere yataklarında bulunan 200’e yakın kerpiç ve ahşap evi sel alıp gitmiştir.Sadece dere yatakları zayiat görmeyip çarşı ve ana caddelerden akan sel taşkını,dükkanlardaki mallarında Eslemez Köyü sırtlarına kadar sürüklenip heder olduğu söylenir.Yirminin üzerinde ölü ve peşinden sıtma salgını,baş gösterir İlçe çamur deryasına döner.Durum vahimdir, İ.Hakkı Bey ise o gizemli hayatını sürdürmeye devam eder.Artık tek çare Belediye Meclisine kalır, içlerinden Hanımoğlu Mehmet Acar’ı vekaleten Belediye Başkanlığına getirirler.Kabul görmüştür.İki yıllık çalışma döneminde, Suluk Köprüsünü bendlemiş,şehir merkezindeki sel yataklarını kısmen ıslah hale getirmiş, Eskişehir Mebusu Emin Sazak Bey’den kısmi malzeme alarak 1939’da İlçemize Halkevi binasını kazandırmıştır.Halkevi Kütüphanesi ile Müzik,Halkoyunları,Tiyatro ve gece okuma yazma kursları ile onbir yıl ilçemize hizmet vermiştir.

O yıllarda İ.Hakkı Bey’in babası A.Rıza Bey,menfi sürgün olduğundan Amasya ve Gümüşhacıköy’le tüm iletişim bağları kesilmiştir.Bir gün İstanbul’a ticaret amacı ile birkaç hemşehri esnaf A.Rıza Bey’den nezaket ziyareti arz ederler.O da Taksim Parmakkapı Sokaktaki üç katlı Amasya Apartmanına kabul buyurur.A.Rıza Bey’in gelenlere ilk sorusu şudur; “Memlekette ne var ne yok,İlçe Başkanı kim,Belediye Başkanı kim.?” sorusu olur.Aldığı cevap;”Oğlun Belediye Başkanı,Hafız Kuzunun oğlu Mehmet Kızıklı parti başkanı” sözünü duyar,duymaz hiddetle kulaklarına kadar kızarıp habere çok üzülmüştür.”Vah benim Gümüşhacıköy’üm vah,kimlerin eline kalmış” diye feryadını dile getirir.

Yıl 1939 Parti teşkilatı değişir.Partinin başına Ramis Karslı Bey getirilir.Kendisi kültürlü,çalışkan ve düzgün bir Cumhuriyetçidir.1938 yılında,kayınbiraderi Fuat Önal Bey ile beraber,elektrik üreten dinamolu motorhaneyi hizmete açarlar.İki yıl deneyim ve donanımdan sonra 1940 yılında Belediyeye devrederler.1939 yılında yapılan Belediye Başkanlığına Alıcık Nahiye Müdürü olan Emin Kılavuz Bey’i seçtirerek atar.Parti ve Belediye Meclis Üyeleri seçkin ve güvenilir bir ekiptir.Emin Kılavuz Bey Rüştiye mezunu olup, Mülkiye ve Yerel Yöneticilikte deneyimli, kararlı ve tutarlı bir kişiliğe sahiptir.Aile geleneği de, yöneticilik kökeninden gelmiştir.Dedeleri 1700’lü yıllarda Semerkant Hanlığı Nahiye Nezaret Vekilliği’nden azledilip ilçemize göç ettikleri, Amasya Müzesi,Amasya tarihi kaynaklarında kayıtlar mevcuttur.

Emin Kılavuz Bey’de şanssızdır.Avrupa Savaş içindedir. Adolf Hitler 1939’un başlarında,Avusturya ve Polonya’yı 24 saatte işgal etmiştir.İtalya,Fransa,İngiltere,Sovyet Rusya savaş içindedir.Hitler kısa zamanda Balkanları işgal edip, Yunanistan ve Bulgaristan sınırına kadar dayanmıştır. Atatürk ölmüş Milli Şef İsmet Paşa Cumhurbaşkanıdır.Paşanın düşüncesi her ihtimale karşı,Ülkeyi savaşa hazır tutmak,savaşsız savaştan çıkmaktır. Altı yıl süren ikinci Dünya Savaşı’nı Paşa savaşan güçlere çeşitli manevralarla oyalayıp sonunda ülkeyi savaştan kurtarmıştır.Savaşmadığımız halde savaşın kansı bedelini Anadolu Halkı ağır ödemiştir.İşgal altında Yunanistan’da “Bir kedi Bir Koyun” bedelini gazete manşetleri atarken, ülkemizde bir teneke buğday 18 TL’ye yükselmiştir.Paşanın amacı üretimi yükseltip,tüketimi kısıtlayarak savaş yığınağı yapıp gelecek tehlikelere önlem almaktır.Hazineyi güçlü tutmak zorundadır.Varlık vergisi,yol parası,öşür ve hayvan vergileri günün en ağır vergilendirme biçimleridir.Petrol ve sanayi ürünleri ile ekmek karneye düşmüş, kara günlerin kara dostu karaborsa hortlamış, içte gelir dengesi ve adli mekanizma işlemez hale gelmiştir.

İşte bu zor koşullarda,(1943) İlçemizde 7-8 şiddetinde depreme maruz kalan 500’e yakın bina çökerek 200 civarında can kabı yaşanmıştır.İşte bu koşullarda Emin Bey kolları sıvar, ilönce dere yataklarını yeniden ıslah eder, deprem ve selden mağdur olanlara altyapısı düzgün yer tahsisi eder.Ziraat Bankasının kuzey cephesi, Adatepe Mahallesinin Kuzeydoğu cephesi,bu projenin ürünüdür.Şimdiki Belediye Parkı mezarlıktır.Bir karar çıkartarak mezar sahiplerinin bir yıl içinde bugün ki Hallar Mezarlığına taşımalarını taşımayanların yerinde kalarak park alanı olacağını bildirir.Böylelikle şimdiki Belediye Parkının bugünki halinin ilk fidanları dikilip ağaçlandırılır.En büyük eseri ise,bugünki Kemal Paşa okulu önünden, Adatepe Sağlık Merkezi bitimine kadar, ip çekme yol açar.O günlerde Büyük Cami önünde, at arabasının zor geçtiği bir çarşı vardır.Onu da temizler ve açar.Mevcut Eryılmaz iş merkezinden,Adatepe Köprüsüne kadar olan alan kapalıdır.Burayı da delerek,İlçemizin tek düzgün caddesini bizlere kazandırmıştır.İkinci Projesine yetki yetmez, proje bugün yılan eğrisi olan, İstanbul Yolundan Tekel’e uzanan alandır.Onu da İp doğrusu yapmayı ister, Fakat Aralık 1946’da Çift Partili dönem başladığından içerdeki çıkarına zarar gelenler projeyi engeller.Çıkar sahiplerinin imdadına 14 Mayıs 1950 Demokrat Parti yetişir.Artık yeni bir dönem başlamıştır.Demokrat Parti tek başına iktidardadır.Belediye Başkanlığına kuyumcu sarraf, İhsan Altunezen gelir. DP İlçe Başkanlığına eski Amasya Milletvekili A.Rıza Özdarendeli’nin amcazade çocuğu Kerim Özdarendeli getirilir.

Gelecek yazımda 1946’da başlayıp DP’nin iktidara hazırlık eylemlerini 10 yıllık iktidarlarının icraatlarını yazacağım.Yine herkese günaydın,güneşli günler dileği ile sevgiler,saygılar.

26/12/2012- Gümüşhacıköy

h A B E R E  Y o r u m  Y a z

                                                Bu Haberlere Yapılan Yorumlar  (  3 )                                                          
 

Muzaffer TAŞDEMİR
Hatırlayamayacağım kadar öncelerden, bilinmeye ve anılmaya değer birçok değerli ismi dumak beni mutlu etti. Gözlerimizin önüne sadece bir Hacıköy Hatırası değil, sanki bir hayat hikayesi sundu. Rıza Şentürk Ağabeyimize teşekkürler.
  Tarih: 1.1.2013                                                          
 
ibrahim özkılıç
TEŞEKKÜRLER RIZA ABİ-ÇOK GÜZEL BİR ÇALIŞMA OLMUŞ KALEMİNE SAĞLIK
  Tarih: 31.12.2012                                                          
 
Faruk Öztürk
Rıza abimin yaptığı bu araştır-maya çok teşekkür ederim.Gümüşhacıköy'ün siyasi tarihine tuttuğun bu ışık hiç sönmesin abiciğim.
  Tarih: 31.12.2012

Tüm Yorumlar

 

GHK ORTAOULU ESKİ MÜDÜRÜ İSMET KÖPRÜLÜ

 Muhterem KAYA

. . .
ÖLÜMÜ ÖLDÜRMEK (ŞEB-İ ARÛS)

 Prof.Dr.Safi ARPAGUŞ

. . .
SABIR SELAMET VE ZAFER

 Muzaffer TAŞDEMİR 

. . .
İLÇEMİZDE ESKİ BAĞ KÜLTÜRÜ

 Berç SÖZÜDOĞRU

. . .
KENDİSİ OLABİLME KEDİSİNİ GERÇEKLEŞTİRMEK

 Nafiz  ULUKUŞ

. . .

BAĞ-KURLULARA MÜJDE!

 Oğuzhan DÖĞEN

. . .
Rıza Abinin Arkasından

 Rıza ŞENTÜRK (Çığır)

. . .

KUTLU DOĞUM HAFTASI

 Şükrü  EROL

. .
HAYATIN CİLVESİ, KADER

 SELEME ACAR

. .
PKK GİDİYOR DİYE ÜZÜLMEYİN

 Ahmet Mehmet SALİHLİ

. .
MESEL ANLATICILAR

 Av.Mahmut Tokgözoğlu 

. .
12 EYLÜL ÖNCESİ VE SONRASI

 Mustafa  TURGUT

. .
Ulema sahneden çekilince ne oldu?

 Siyami  AKYEL

. .
İLÇEMİZ TARİHİ MİNİ ÇARŞILARINDAN

 Ali ACAR

. .

 
Genel Haber
Bölgeden Haber
Güncel Haber
Hayatın İçinden
İçimizden Biri
Sanatkarlarımız
Esnaflarımız
Spor
Siyaset

İz Bırakanlar
Röportaj
Sizden Gelenler
Gurbettekiler
Haberiniz Var mı?
Özlü Sözler
Resimlerde Anılar
Eski Meslekler
Kurum Kuruluşlar

Kültür ve Etkinlikler
İlçemiz
İlimiz
Köylerimiz
Mahalle Muhtarlarımız
Anket Sonuçlarımız
Duyuru
Vefat
  Anasayfa

Ziyaretçi Defteri
Foto Galeri
Sohbet
Arşiv

         Sitemizdeki tüm haber ve araştırmalar site editörlerine aittir. İzinsiz kesinlikle kullanılamaz.

                               gumushacikoylu.net@gmail.com

Bölgeler ve Şehirler Bölgeler ve Şehirler

Siteye Hangi İl ve Ülkeden Giriliyor İzlemek İçin
Amasya, Gümüşhacıköy, Hacıköy, Hacıköylü, Gümüşhacıköyden Resimler, Gümüşhacıköy Haber, Sohbet ve Anılarda Gümüşhacıköy, Ali Acar, Hokumet, Hukumet, Hükümet, Radyo, Gazetesi, Tv, Gümüşhacıköy Resimleri, Gümüşhacıköyden Fotoğraflar,Gümüş, Gümüşhacıköy, Köyü, Gumus, Merzifon, Suluova, Kabaoguz, Kabaoğuz, Gümüşhacıköy Turna Bağlar, Kabaoğuz Şenlikleri, Köprülü Mehmet Paşa Camii, gümüşhacıköy bedesteni, gümüşhacıköy saathanesi, leblebi, gümüşhacıköy hamamı,Gümüşhacıköy Keşkek, Cumara Mahallesi, Adatepe Mahallesi, Ulubel Mevkii, ulubel, keltepe mevkii, hacıyahya mahallesi, saray mahallesi, artıkabat çay mahallesi, kilise, beylik çayırı, taşköprü, amasyakent.com, kabaoguz.net, amasya platformu amasyaplatformu