SİTEYE ÜYE OL 
Genel Bölgeden Güncel Röportaj İçimizden Biri Sanatkarlarımız Esnaflarımız Spor Vefat İz Bırakanlar İlçemiz İlimiz
SOHBET VE ANILARDA İLÇEMİZDE ESKİ KIŞ GÜNLERİ
SOHBET VE ANILARDA İLÇEMİZDE ESKİ KIŞ GÜNLERİ
Sitemizle özdeşleşen, Gümüşhacıköy Sohbet VE Anılar ifadesinden anlaşılacağı üzere,

Tarih: 18.01.2012      Okunma: 3292     Haberi Yorumla    Haberi Yazdır        Haber : A.ACAR 
 


 

 

SİTEMİZ SOSYAL MEDYA ADRESLERİ

Bilindiği üzere kış  çetin geçiyor, eskilerin mevsim, ay ve günlere dair ifade ettikleri eski hesap terimine göre  içinde bulunduğumuz gün hesabından 13 gün geri gidilerek hesaplanmaktadır. Eski hesaba göre içinde bulunduğumuz günler Karakış’ın ortasında olduğumuzu göstermektedir. Eskiler ay ve gün hareketlerini takip ederek, yaşantılarını ona göre şekillendirirmiş.

Sitemizle özdeşleşen,  “ Gümüşhacıköy Sohbet VE Anılar ” ifadesinden anlaşılacağı üzere, Gümüşhacıköy ilçemizin eski kış günlerini, çocukluk anılarımı bildiğim, hatırlayabildiğim kadarıyla sizlerle paylaşmak istiyorum.

35 – 40 yıl öncesi, kış aylarında kar yağdığı zaman, her yeri kar kaplar, kar kalınlığı diz kapaklarımıza kadar dolardı. Mahalle aralarında bulunan ve her gün yanan fırınlarda keşik sırasına giren komşulardan hanımlar sırası geldikçe  ekmeklerini yapar, yaptıkları bir fırın ekmekten bir tane somunu kira olarak  fırın sahibine verirlerdi.

Yine bahsettiğimiz tarihlerde televizyon çok yaygın olmadığı gibi, televizyonsuz günleri de çok iyi hatırlamaktayım, komşular uzun kış gecelerinde bir birlerine misafirliklere gider, soba üzerinde yapılan kışlık kuruyemişlerin yanında, yazın kaklanarak kurutulan meyvelerin hoşaflarını kuru yediğimiz gibi, suda şerbet ile kaynatılarak kompostolarını büyük bir zevkle içerdik. Uzun kış gecelerinde komşuluk ilişkileri daha fazla olur, nerede ise her akşam bir komşunun evinde misafirlik için gidilir bazen birkaç komşu birlikte misafirlik için evlerde toplanır, evin büyükleri bir odada, çocukları başka bir odada çeşit çeşit oyunlar oynadığı gibi çocuklar gece misafir olduğu evin çocukları ile dışarıda kar oynayarak geçirir ve buna diğer komşu çocukları da katılırdı.

Eskiler bilir bizim yörede kış aylarının en güzel yönü, bir yıl boyunca emek verilen, çileli bir mücadele sonucu hasadı yapılan tütünün satışının yapılmasıdır. Bilindiği üzere tütün yıl içinde Nisan ayından,  Aralık sonuna kadar devam eden bir sürü işlemden geçmek suretiyle  emek harcanıp parasını cebinize koyduğunuz zaman rahatladığınız bir serüvenin hikayesidir.

Kış ayının ortasına rastlayan zaman diliminde, yaz’ın salaçlar’da kurutulan tütünler tügül yapılmak suretiyle , çatı altlarına, kuruluklara, kapalı anlara asılmak suretiyle son işlemi için burada beklemetilir, son bir kez ayıklanarak  denk haline getirilerek tekele teslim edilmektedir. Bu anlattığım işlem 15 günlük bir zaman dilimini alır, tügül olarak bekletilen tütünler, mahalle içinde komşularda, mal besleyen ahırlara asılıp, yumuşatılarak, ayıklanmak için evlerde oluşturulan temizleme ve denkleme yapılan mekana getirilir. Tügüller’den çözülen kurumuş, iplere dizili tütünler bir işlemden daha geçirilmek suretiyle, ayıklanarak temizlenir, denk tahtası dediğimiz, tütünlerin balyalandığı şekle göre kesilir, ikili, üçlü sıra şeklinde denk tahtasına dizilmek suretiyle baskılanarak, denk haline getirilir, tütün balyasında kullanılan  teliz’i dışına geçirmek suretiyle, biz ( çuvalduz )  dediğimiz, çıkrıklarda eğrilen kendir iplerini ile sağı solu bağlanan tütün balya haline getirilir. Balya halini alan tütünler mahalle mahalle sıra ile teslim etmek için  sırasını beklerdi. Bu arada tekel’e eskiler reci derdi. Tütünlerin teslim tarihi geldiği zaman sabah erkenden kalkan tütün sahipleri bütün ev ahali ile traktörlerin römörklere sıra sıra dizerek yerleştirir, üstünü kilimlerle kapatmak suretiyle tekel’in yolunu tutardı. Tekelde sırası gelen tütün sahipleri  büyük bir titizlikle kantara teslim ederek belgesini eline aldığı gibi, Ziraat Bankasının yolunu tutar tütün parasını alırdı. Tütün yapanların en zevkli ve güzel günü Ziraat Bankasından tütün paralarını aldığı gündür.

Yine bu kış günlerinden anılarımızda kalanlar arasında, kar yağdığı zaman birkaç gün yerlerde oluşan karın sertleşmesi ve kızak kaymak için akşamdan su dökülerek ertesi günü buz tutmasıyla kayacak yer oluşturmasıdır. Bizim çocukluk dönemimizde kızaklar, yapılır, altına pencere kapaklarında kullanılan balık sırta demirin yerleştirilmesiyle kızakla kayılacak alana gidilir, eline aldığın kızağı hız alarak yere vurduğun gibi üstüne oturur ve kızağın önünü tutarak, kızağa yön vermek için ayaklarını kullanmak insana büyük zevk verirdi. Mahalle aralarında bulunan çocuklar nerede kayılacak yer varsa herkes oraya toplanır kızak yarışları yapılırdı, yine o dönemlerde başlı başına kızakla kayılacak yerler arasında, Adatepe mahallesi tarafında, eski askerlik şubesinin karşısında bulunan sokakta  kızağı vurduğun zaman çay’ın üzerindeki köprüyü geçerek karşı sokağa geçerdik, Artıkabat mahallesinde ucuzun bayır denilen sokakta, yukardan kızağı vurduğun zaman kuruçayın üzerindeki köprüyü geçer karşıda bulunan çeşmenin yanına kadar giderdik, Ülkü ilköğretim okulu önünde, kuruçayın kenarında, kızağı vurduğun zaman kuru çayın üzerindeki tahta köprüye kadar giderdik, eski haliyle kökcü’nün  Ali’nin evinin yanındaki kaldırım döşeli sokağın başından kızağı vurduğun zaman çayın üstündeki köprüden kayınpınarı çeşmesinin yanına kadar giderdik, Cumara camisi yanında bulunan sokağın başından kızağı vurduğun zaman, kabalak pınarına kadar kayardık, kızakları olanlar şanslıydı, kızakları olmayanlar arkadaşından emanet alarak kayardı. Birde kızak kayılarak alanlar oluştururken, her zaman olduğu gibi uyumsuz ve huysuz mahalle sekinlerinden bay ve bayanlar, kızakla kayılan yerlere soba külü dökerek eritir kayılacak alanları bozardı.  O zamanlar eldivenler o kadar yaygın olmadığı gibi eldiven yerine ellerimize çorap takarak kar topu oynar, ellerimizi soğuktan korurduk.

Kışın en zevkli anı ise soğukta oynadıkdan sonra eve geldiğimizde güldür güldür yanan soba kenarında, sobanın borusuna elimizi değdirir çeker,  fırınlarda yapılan somun ekmeğinin dilimi üzerine sürülen sana yağının üzerine toz şekeri ekerek yenmesi bambaşka olurdu.

 

Yine kış günlerinden çarşıya yansıyanlar ise, köprü başında balık satışının yapılması, kasa ve odunlar yapılarak ızgara üstüne balıkları dizer balık kokusu çevreye yayılırdı. Kış aylarında satılan meyveler arasında mandalina, portakalın önemli bir yeri vardır. Hiç unutmuyorum, köprübaşında portakal yüklü bir kamyonun çay uçtuğunu görmüştük hacıköyde ise  herkes bunu izlemeye gelmişti.

Kış aylarının bir diğer özelliği ise soğuk kış günlerinde sobalarda odun yakılmasıdır. Odunculuk sektörünün en kapsamlı satıcısı Sarayüzü köylüleridir. Mahalle başlarında sokak aralarında eşek ve atlar da yüklü odunları satan oduncular alıcılarını beklerdi.

Gümüşhacıköy ilçemizde eski kış günlerine dair söylenecek bir çok şey var ama benim aktaracağım bu kadar. Şimdilerde  ise ne eski günler, nede eski insanlar kaldı bizlerde eskimeye başladık, her şeyin eskisi gibi bizde anılarımızla yetineceğiz.

 

h A B E R E  Y o r u m  Y a z

                                                Bu Haberlere Yapılan Yorumlar  (  1 )                                                          
 

nostalji
Ali bey sizinde belirttiğiniz gibi,eski kış günleri bizim çocukluğumuz bir başkaydı.Çeşitli oyunlar oynardık. Şimdiki çocuklar maalesef tv. ve bilgisayar başından kalkamıyorlar.Eski geleneksel oyunlarımız birer birer unutuluyor ne yazıkki. Bu güzellikleri anımsattığınız için teşekkürler,iyi çalışmalar dilerim.
selma duran Tarih: 4.7.2012

Tüm Yorumlar

 

GHK ORTAOULU ESKİ MÜDÜRÜ İSMET KÖPRÜLÜ

 Muhterem KAYA

. . .
ÖLÜMÜ ÖLDÜRMEK (ŞEB-İ ARÛS)

 Prof.Dr.Safi ARPAGUŞ

. . .
SABIR SELAMET VE ZAFER

 Muzaffer TAŞDEMİR 

. . .
İLÇEMİZDE ESKİ BAĞ KÜLTÜRÜ

 Berç SÖZÜDOĞRU

. . .
KENDİSİ OLABİLME KEDİSİNİ GERÇEKLEŞTİRMEK

 Nafiz  ULUKUŞ

. . .

BAĞ-KURLULARA MÜJDE!

 Oğuzhan DÖĞEN

. . .
Rıza Abinin Arkasından

 Rıza ŞENTÜRK (Çığır)

. . .

KUTLU DOĞUM HAFTASI

 Şükrü  EROL

. .
HAYATIN CİLVESİ, KADER

 SELEME ACAR

. .
PKK GİDİYOR DİYE ÜZÜLMEYİN

 Ahmet Mehmet SALİHLİ

. .
MESEL ANLATICILAR

 Av.Mahmut Tokgözoğlu 

. .
12 EYLÜL ÖNCESİ VE SONRASI

 Mustafa  TURGUT

. .
Ulema sahneden çekilince ne oldu?

 Siyami  AKYEL

. .
İLÇEMİZ TARİHİ MİNİ ÇARŞILARINDAN

 Ali ACAR

. .

 
Genel Haber
Bölgeden Haber
Güncel Haber
Hayatın İçinden
İçimizden Biri
Sanatkarlarımız
Esnaflarımız
Spor
Siyaset

İz Bırakanlar
Röportaj
Sizden Gelenler
Gurbettekiler
Haberiniz Var mı?
Özlü Sözler
Resimlerde Anılar
Eski Meslekler
Kurum Kuruluşlar

Kültür ve Etkinlikler
İlçemiz
İlimiz
Köylerimiz
Mahalle Muhtarlarımız
Anket Sonuçlarımız
Duyuru
Vefat
  Anasayfa

Ziyaretçi Defteri
Foto Galeri
Sohbet
Arşiv

         Sitemizdeki tüm haber ve araştırmalar site editörlerine aittir. İzinsiz kesinlikle kullanılamaz.

                               gumushacikoylu.net@gmail.com

Bölgeler ve Şehirler Bölgeler ve Şehirler

Siteye Hangi İl ve Ülkeden Giriliyor İzlemek İçin
Amasya, Gümüşhacıköy, Hacıköy, Hacıköylü, Gümüşhacıköyden Resimler, Gümüşhacıköy Haber, Sohbet ve Anılarda Gümüşhacıköy, Ali Acar, Hokumet, Hukumet, Hükümet, Radyo, Gazetesi, Tv, Gümüşhacıköy Resimleri, Gümüşhacıköyden Fotoğraflar,Gümüş, Gümüşhacıköy, Köyü, Gumus, Merzifon, Suluova, Kabaoguz, Kabaoğuz, Gümüşhacıköy Turna Bağlar, Kabaoğuz Şenlikleri, Köprülü Mehmet Paşa Camii, gümüşhacıköy bedesteni, gümüşhacıköy saathanesi, leblebi, gümüşhacıköy hamamı,Gümüşhacıköy Keşkek, Cumara Mahallesi, Adatepe Mahallesi, Ulubel Mevkii, ulubel, keltepe mevkii, hacıyahya mahallesi, saray mahallesi, artıkabat çay mahallesi, kilise, beylik çayırı, taşköprü, amasyakent.com, kabaoguz.net, amasya platformu amasyaplatformu